MUỐN BÒ KHỎE, PHẢI LO ĐỦ CỎ - CHÌA KHÓA THOÁT NGHÈO BỀN VỮNG Ở TRÀ BỒNG

Ảnh: Chị Nguyễn Thị Thủy, ở thôn Đại An đang bó cỏ cho bò

Ở thôn Đại An, xã Trà Bồng, có những con bò được hỗ trợ từ chương trình giảm nghèo, cũng có con bò do người dân tự bỏ tiền mua. Nhưng dù từ đâu mà có, muốn bò khỏe thì phải có cỏ. Câu chuyện tưởng nhỏ ấy lại cho thấy một điều lớn hơn: chính sách giảm nghèo chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi đến được với người dân và được chính người dân biến thành sinh kế bằng sức lao động, ý chí vươn lên của mình.

Ảnh: Bà Tâm chặt cỏ cho bò ăn tại chuồng

Trà Bồng là địa phương có nhiều điều kiện để phát triển chăn nuôi gia súc. Những năm qua, thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều hộ dân được hỗ trợ bò giống để phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, từng bước thoát nghèo.

Nhưng từ thực tế ở cơ sở có thể thấy, cùng nhận được sự hỗ trợ, hiệu quả mang lại ở mỗi gia đình lại khác nhau.

Không phải con bò nào được trao về cũng tự nhiên trở thành “cần câu” giúp người dân thoát nghèo.

Tại thôn Đại An, gia đình bà Đinh Thị Tâm là một trong những hộ được hỗ trợ hai con bò giống từ dự án liên kết chăn nuôi bò sinh sản theo chuỗi giá trị thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Điều đáng nói là trước khi nhận bò, bà Tâm đã chủ động cải tạo đất, trồng cỏ và chuẩn bị nguồn thức ăn lâu dài cho vật nuôi.

Bà hiểu rằng, được hỗ trợ con giống mới chỉ là bước đầu. Muốn đàn bò phát triển thì phải có thức ăn, phải chăm sóc và phải bỏ công sức mỗi ngày.

“Tôi xác định nuôi bò thì phải lo thức ăn trước. Có cỏ thì bò mới khỏe, mới lớn nhanh. Từ lúc nhận bò đến nay ngày nào tôi cũng chăm sóc, cắt cỏ cho bò ăn nên bò phát triển tốt”, bà Tâm chia sẻ.

Một suy nghĩ rất giản dị. Nhưng chính từ sự giản dị ấy, hiệu quả của chính sách được nhìn thấy bằng những con bò khỏe mạnh, lớn nhanh.

Ảnh: Những đám cỏ, cây rơm của gia đình bà Tính và các hộ dân lân cận

Cũng ở Đại An, gia đình bà Võ Thị Tính được hỗ trợ bò từ một dự án giảm nghèo từ năm 2023.

Sau nhiều năm chăn nuôi, bà hiểu rằng thức ăn là yếu tố quyết định sự phát triển của đàn bò.

Vì vậy, ngay từ mùa nắng, bà đã chủ động dự trữ rơm để dành cho mùa mưa. Những khoảng đất quanh chuồng và các thửa ruộng gần nhà được tận dụng để trồng cỏ.

Bò có thức ăn đầy đủ nên sinh trưởng tốt, sinh sản đều đặn, từng bước trở thành nguồn tích lũy tài sản của gia đình.

Bà Tính nói về kinh nghiệm của mình cũng rất mộc mạc: “Mùa mưa thì tôi đã để dành rơm từ trước, xong mùa gặt là chất vài cây rơm, để dành đó mưa mình không cắt cỏ được thì rút rơm cho bò ăn kèm với uống nước muối pha loãng. Mùa nắng thì trồng thêm cỏ. Bò được ăn đầy đủ nên khỏe mạnh, sinh sản tốt.”

Nếu câu chuyện của bà Tâm, bà Tính cho thấy hiệu quả của việc sử dụng tốt nguồn lực được hỗ trợ, thì câu chuyện của chị Nguyễn Thị Thủy lại cho thấy một cách khác để vươn lên.

Ảnh: Chị Thủy tại một trong 3 đám cỏ của gia đình mình

Chị Thủy không thuộc diện thụ hưởng dự án. Chị tự bỏ tiền mua bò về nuôi để phát triển kinh tế gia đình.

Chỉ nuôi một con bò cái nhưng chị dành tới ba đám đất gần 3 sào để trồng cỏ.

Mỗi ngày, sau khi cắt cỏ cho bò ăn, chị lại tranh thủ dọn cỏ dại, cắm thêm hom cỏ voi vào những khoảng đất trống, rải phân định kỳ để cỏ phát triển liên tục.

Nhờ nguồn thức ăn dồi dào, bò mẹ sinh sản đều hằng năm. Mỗi con nghé con chị nuôi tầm năm là xuất chuồng, mang về cho gia đình khoảng 15 triệu đồng.

“Nuôi bò không khó, quan trọng là phải chịu khó trồng cỏ và chăm sóc. Có thức ăn đầy đủ thì bò khỏe, đẻ đều, mình mới có thu nhập”, chị Thủy chia sẻ.

Ba đám cỏ cho một con bò cái.

Nghe qua tưởng như chuyện nhỏ. Nhưng ở đó có cả sự chịu khó, biết tính toán và quan trọng hơn là không trông chờ, ỷ lại.

Từ những hộ dân nuôi bò ở Đại An, có thể thấy rõ hơn một vấn đề trong thực hiện chính sách giảm nghèo: hỗ trợ là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ để người dân thoát nghèo bền vững.

Con giống, vốn, kỹ thuật hay những nguồn lực hỗ trợ ban đầu chỉ thực sự trở thành sinh kế khi người dân biết sử dụng, biết chăm sóc và biết tiếp tục đầu tư.

Ảnh: Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Bồng

Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Bồng cho biết: qua theo dõi thực tế, những hộ chịu khó lao động, chủ động trồng cỏ, dự trữ thức ăn và chăm sóc đàn bò đúng kỹ thuật thì bò phát triển nhanh, khỏe mạnh, sinh sản tốt, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Ngược lại, những hộ chưa quan tâm đầy đủ đến nguồn thức ăn cho vật nuôi thì đàn bò chậm phát triển, hiệu quả chưa cao.

Thời gian tới, xã tiếp tục chỉ đạo các ngành chuyên môn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật cho người dân.

Nhưng theo ông Tuấn, yếu tố quyết định vẫn là ý chí vươn lên và tinh thần tự lực của mỗi hộ dân để thoát nghèo bền vững.

Đây cũng là điều có ý nghĩa trong thực hiện chủ trương giảm nghèo ở một địa bàn miền núi như Trà Bồng.

Chính sách của Đảng và Nhà nước muốn đi vào cuộc sống phải bắt đầu từ những việc rất cụ thể: hỗ trợ đúng đối tượng, lựa chọn sinh kế phù hợp, hướng dẫn người dân cách làm và theo dõi hiệu quả sau hỗ trợ.

Còn với người dân, nhận được sự hỗ trợ mới chỉ là điểm bắt đầu.

Điều quan trọng là từ nguồn lực ấy, mỗi gia đình phải biết tự mình làm tiếp phần việc còn lại.

Giảm nghèo bền vững không chỉ được tính bằng số con bò đã trao, số hộ đã được hỗ trợ hay số tiền đã đầu tư.

Thước đo cuối cùng phải là cuộc sống của người dân có thay đổi hay không.

Con bò có lớn lên không? Có sinh sản không? Người dân có thêm thu nhập không? Gia đình có từng bước ổn định hơn không?

Những câu hỏi ấy tưởng đơn giản nhưng lại là điều đặt ra trong quá trình triển khai chính sách ở cơ sở.

Bởi nếu con bò được hỗ trợ nhưng không có cỏ, không được chăm sóc, không sinh sản thì nguồn lực đầu tư sẽ khó phát huy hiệu quả.

Ngược lại, khi người dân biết tận dụng đất đai, chủ động trồng cỏ, dự trữ thức ăn, chăm sóc vật nuôi, một con bò giống có thể trở thành hai, rồi ba con bò; một khoản hỗ trợ ban đầu có thể trở thành nguồn vốn để gia đình tiếp tục phát triển.

Ảnh: Một chuồng bò tại xã Trà Bồng

Từ góc nhìn ấy, câu chuyện ở Đại An không chỉ là chuyện nuôi bò.

Đó còn là câu chuyện về cách một chủ trương được đưa vào cuộc sống bằng những việc rất cụ thể; là câu chuyện về trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc đồng hành, hướng dẫn người dân; và trên hết là câu chuyện về sự tự lực của những người đang từng ngày tìm cách bước ra khỏi cái nghèo.

Ở Trà Bồng, con đường giảm nghèo bền vững vẫn còn nhiều việc phải làm.

Nhưng từ những chuồng bò ở Đại An, từ những đám cỏ được người dân tự tay trồng, có thể thấy một điều rất rõ: khi chính sách đến đúng người, được triển khai sát thực tế và người dân không trông chờ, ỷ lại mà chủ động vươn lên, nguồn lực hỗ trợ sẽ không dừng lại ở một lần trao tặng, mà có thể trở thành sinh kế lâu dài.

Muốn bò khỏe, phải lo đủ cỏ.

Muốn thoát nghèo bền vững, cũng cần một “nguồn thức ăn” khác: đó là chủ trương đúng, sự đồng hành trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và quan trọng nhất là ý chí tự lực của người dân.

Từ một con bò, một đám cỏ, câu chuyện giảm nghèo ở Trà Bồng đang được viết bằng những điều rất đời thường như thế./.

Nhị Phương